Czy AI wyprze kobiety z rynku pracy?

Już ponad 42 proc. firm działających w Polsce wdrożyło sztuczną inteligencję – wynika z badania Navigator przeprowadzonego przez SD Worx. Plasuje nas to w czołówce 18 objętych raportem europejskich krajów. Jednak AI to nie tylko szanse, ale i zagrożenia. Głównie dla pracowników - jedna na pięć osób obawia się, że sztuczna inteligencja może zastąpić ją w większości zawodowych zadań. Statystki wskazują, że kobiety są bardziej zagrożone niż mężczyźni utratą pracy z powodu rozwoju AI w firmach. 

Z opublikowanego pod koniec 2024 roku przez Polski Instytut Ekonomiczny raportu „AI na polskim rynku pracy" wynika, że najbardziej zagrożone konkurencją ze strony sztucznej inteligencji zawody to: finansiści, prawnicy, niektórzy urzędnicy państwowi, specjaliści ds. administracji, programiści i tłumacze. Według szacunków PIE to około 3,8 mln osób, z czego aż 60 proc. czyli 2,16 mln to kobiety.

- Osobiście wierzę, że kompetencje nie mają płci, a liczą się jedynie umiejętności. Płeć nie powinna mieć znaczenia w kontekście zagrożeń ze strony AI. Niestety badania mówią coś innego. Kobiety rzadziej pracują fizycznie i statystycznie są lepiej wykształcone od mężczyzn, a to oznacza, że wykonują zawody bardziej podatne na wpływ AI. W konsekwencji, aby pozostać na rynku pracy, będą one musiały - częściej niż mężczyźni - podejmować wysiłek przekwalifikowania się, doszkalania i nauki – mówi Teresa Olszewska, Dyrektorka Zarządzająca SD Worx SAP Solutions.

Rynek oferuje wiele możliwości i nie jest to tylko rozwój umiejętności cyfrowych. AI doskonale radzi sobie z analizą danych i automatyzacją, ale nie ma empatii czy innych kompetencji emocjonalnych, bez których nie da się wykonywać zadań wymagających uważnych interakcji międzyludzkich. Trzeba więc dbać o umiejętności „miękkie”. Zdolności interpersonalne, przedsiębiorczość, skuteczność działania – to są kompetencje, którym AI nie zagrozi. A jeśli połączymy je ze znajomością AI i umiejętnością współpracy z nią, ryzyko eliminacji z rynku pracy zmaleje jeszcze bardziej. 

- Moim zdaniem, największym wyzwaniem kobiet nie jest AI, tylko – niestety – silnie utrwalone stereotypy i schematy społeczne. Potwierdza to m.in. badanie „Women and AI: challenges, perceptions, and perspectives in the CEE region” przygotowane przez Women Go Tech. Według niego z powodu powszechnych stereotypów i oczekiwań społecznych, kobiety często nie doceniają swoich umiejętności technologicznych. Zniechęca to je do wchodzenia w branżę, co prowadzi do mniejszej reprezentacji kobiet w nowych technologiach i utrwalania uprzedzenia. Normy kulturowe i doświadczenia edukacyjne również kształtują samoocenę kobiet w zakresie umiejętności technologicznych. Jeśli dziewczęta nie są zachęcane do angażowania się w technologię i naukę w takim samym stopniu jak chłopcy, mogą dorastać z poczuciem mniejszej kompetencji w tych dziedzinach, niezależnie od swoich rzeczywistych zdolności. Na szczęście to samo badanie wykazuje, że ponad połowa kobiet (61 proc.) jest zainteresowana podnoszeniem swojej wiedzy na temat sztucznej inteligencji, a 41 proc. planuje się kształcić lub pracować w dziedzinach związanych ze sztuczną inteligencją. To pokazuje, że kobiety są bardzo świadome znaczenia kompetencji przyszłości i będą je doskonalić – mówi Teresa Olszewska.

Katarzyna Ginszt-Bilczuk
Head of Marketing & PR – Poland & CEE, SD Worx Poland
tel. +48 734 461 736, e-mail: katarzyna.ginszt-bilczuk@sdworx.com

Pieter Goetgebuer 
Kierownik ds. PR i komunikacji korporacyjnej, SD Worx 
tel. +32 (0)3 201 76 68/ tel. Kom. +32 (0)497 45 36 73
pieter.goetgebuer@sdworx.com