Jeśli zatrudnisz osobę, która nie ukończyła 26 lat, prawdopodobnie nie będziesz odprowadzać zaliczek na podatek dochodowy do urzędu skarbowego. Sprawdź, które przychody osób poniżej 26. roku życia obejmuje PIT dla młodych. Czy zerowy PIT wpływa na koszty uzyskania przychodu – zryczałtowane i autorskie? Z artykułu dowiesz się również, czy opodatkować wynagrodzenie należne za okres obowiązywania zwolnienia podatkowego, ale przelane pracownikowi po 26. urodzinach.
Ulga dla młodych, czyli zerowy PIT, to zwolnienie od podatku dochodowego od osób fizycznych dla podatników, np. pracowników i zleceniobiorców, którzy nie ukończyli 26. roku życia. Tę preferencję podatkową stosuje się „z automatu”. To oznacza, że podatnik, który nie ukończył 26 lat, nie musi składać pracodawcy czy zleceniodawcy wniosku o uwzględnienie ulgi dla młodych.
Ulga podatkowa do 26. roku życia jest stosowana wyłącznie do określonych w ustawie źródeł przychodów i do ustawowego limitu. Odpowiedź na pytanie, kto nie płaci podatku do 26. roku życia, zależy więc m.in. od rodzaju uzyskanego przychodu oraz momentu jego wypłaty.
Limit przychodów obowiązujący w przypadku ulgi dla młodych jest taki sam w przypadku innych ulg podatkowych określonych w art. 21 ust. 1 pkt 152–154 ustawy o PIT, czyli ulgi na powrót, ulgi dla rodzin 4+ i ulgi dla pracujących seniorów. Jeżeli młody podatnik korzysta z więcej niż jednego zerowego PIT, limit się ani nie podwaja, ani nie potraja. Takie zwolnienie z PIT jest rozliczane w ramach jednego wspólnego limitu.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy o PIT płatnik, np. pracodawca lub zleceniodawca, nie odprowadza zaliczki na podatek dochodowy od przychodów nieprzekraczających 85 528 zł w danym roku podatkowym. Niemniej z odpowiedzi Ministerstwa Finansów na interpelację poselską nr 36311 wynika, że podatnik, który nie skończył 26 lat i rozlicza się na zasadach ogólnych, czyli według skali podatkowej, będzie zobowiązany do opłacenia podatku dochodowego dopiero po przekroczeniu 115 528 zł. To, kiedy pojawi się podatek do 26. roku życia, zależy zatem również od wykorzystania kwoty wolnej.
Skąd ta kwota?
Otóż podatnik przed 26. rokiem życia ma prawo nie tylko do zerowego PIT, ale także do kwoty wolnej od podatku, która wynosi 30 000 zł. Kiedy zwolnione przychody przekroczą 85 528 zł, kwota wolna będzie miała zastosowanie do nadwyżki. Zsumowanie ulgi dla młodych, czyli 85 528 zł, i kwoty wolnej od podatku, czyli 30 000 zł, daje ostateczny limit wynoszący 115 528 zł.
Jeżeli młody podatnik szacuje, że dochody uzyskiwane po wykorzystaniu ulgi dla młodych nie przekroczą 30 000 zł do końca roku, powinien złożyć płatnikowi wniosek o niepobieranie zaliczki na podatek dochodowy, np. na formularzu PIT-2. W przeciwnym razie płatnik obliczy zaliczkę, a ewentualna nadpłata zostanie rozliczona w zeznaniu rocznym, w którym podatnik uwzględni kwotę wolną od podatku wynoszącą 30 000 zł.
Kiedy podatnikowi przestanie przysługiwać ulga dla młodych, płatnik zacznie naliczać jego dochód w sposób narastający, aby określić, kiedy podatnik przekroczy I próg podatkowy. Można powiedzieć, że dochody są liczone „od zera”. Gdyby płatnik wziął pod uwagę dochody z okresu obowiązywania ulgi dla młodych, podatnik o wiele szybciej wpadłby w II próg podatkowy, co byłoby dla niego wysoce niekorzystne. Zasady te należy uwzględniać, analizując podatki do 26. roku życia i rozliczenia po wykorzystaniu preferencji. Outsourcing kadrowo-płacowy wspiera pracodawcę w prawidłowym rozliczaniu wynagrodzeń i monitorowaniu limitów stosowanych preferencji podatkowych.
Dla przypomnienia:
Art. 21 ust. 1 pkt 148 lit. a–e ustawy o PIT podaje, że zerowy PIT dla młodych obejmuje przychody:
Przychody, do których można zastosować zerowy PIT, muszą być rozliczane według skali podatkowej, czyli na zasadach ogólnych. Oznacza to, że zarówno umowa zlecenia, jak i umowa o pracę do 26. roku życia mogą zostać objęte preferencją, o ile spełnione są warunki określone w ustawie.
Nie wszystkie przychody z umów cywilnoprawnych są objęte ulgą dla podatników poniżej 26. roku życia. Zerowego PIT dla młodych nie stosuje się w przypadku umów o dzieło. Wykluczone są także umowy zlecenia zawarte ze zleceniobiorcami, którzy rozliczają je w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej.
Zgodnie ze wspomnianym art. 13 pkt 8 ustawy o PIT, który dotyczy przychodów z działalności wykonywanej osobiście, nie każda umowa zlecenie będzie objęta ulgą dla młodych.
Zwolnienie z podatku dochodowego obejmuje przychody z tytułu wykonywania usług, które zleceniobiorca uzyskuje od:
O ile statusy ucznia i studenta nie wpływają na opodatkowanie umowy zlecenia, o tyle mają znaczenie w przypadku składek ZUS. Co ważne, według interpretacji ZUS absolwenci studiów I stopnia tracą status studenta w okresie od dnia obrony do dnia ślubowania na studia II stopnia. Z tego względu zatrudnienie studenta wymaga każdorazowego sprawdzenia, czy w dniu wykonywania zlecenia zachowuje on odpowiedni status.
Osoby sprawdzające, jak działa kwota wolna od podatku dla studenta, powinny oddzielić zasady opodatkowania od reguł dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne.
Więcej przeczytasz tutaj: Umowa zlecenie dla studenta i ucznia – jak rozliczać zleceniobiorcę do 26. roku życia?
Jak już wspomnieliśmy, przychody z tytułu umów zleceń, które zleceniobiorca rozlicza w ramach swojej działalności gospodarczej, oraz umów o dzieło nie są objęte ulgą dla młodych. Ze zwolnienia w ramach ulgi dla młodych nie skorzystają też osoby, które otrzymują przychody z tytułu praw autorskich, nawet jeśli podpiszą umowę zlecenie, czy zasiłku chorobowego. Ustawodawca wykluczył także przychody rozliczane w inny sposób niż na zasadach ogólnych, czyli według skali podatkowej. W związku z tym do wyjątków należą:
Jeśli zleceniobiorca zarobi maksymalnie 200 zł brutto, ale umowa zlecenie nie będzie zawierała stawki kwotowej, tylko akordową lub godzinową, to płatnik naliczy podatek dochodowy na zasadach ogólnych. W tym przypadku można zastosować ulgę dla młodych.
24-letnia Anita, zatrudniona na pół etatu na podstawie umowy o pracę, zachorowała w okresie jesienno-zimowym. Niestety, pogrypowe powikłania spowodowały, że zwolnienie lekarskie objęło aż 6 tygodni. Pracowniczka otrzymała wynagrodzenie chorobowe sfinansowane przez pracodawcę za pierwsze 33 dni niezdolności do pracy, a za pozostały okres L4 – zasiłek chorobowy wypłacony przez pracodawcę, ale sfinansowany przez Fundusz Ubezpieczeń Społecznych. Tylko wynagrodzenie chorobowe, jako przychód ze stosunku pracy, nie jest opodatkowane. Zasiłek chorobowy, jako przychód z innych źródeł, podlega opodatkowaniu nawet w przypadku pracownika poniżej 26. roku życia. Co ważne, zasiłek chorobowy nie zalicza się do limitu przychodu objętego ulgą dla młodych.
To, ile zaliczki na podatek dochodowy odprowadzi zleceniodawca, zależy m.in. od statusu zleceniobiorcy, innych źródeł przychodu oraz wynagrodzenia z tytułu umowy zlecenia. Przy wstępnym szacowaniu wynagrodzenia pomocny może być kalkulator, jednak ostateczne rozliczenie powinno uwzględniać wszystkie źródła przychodów podatnika i zastosowane preferencje. Outsourcing płac może ułatwić prawidłowe naliczanie zaliczek i stosowanie ulg zgodnie z aktualnymi przepisami.
Zwolnienie z podatku do 26. roku życia obowiązuje do dnia 26. urodzin włącznie. Na zastosowanie ulgi dla młodych wpływa także moment uzyskania przychodów przez podatnika.
Nawet jeśli przychody są objęte ulgą dla młodych według art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy o PIT, ale trafią do podatnika po dniu 26. urodzin, np. przelewem na konto, to płatnik będzie musiał naliczyć od nich zaliczkę na podatek dochodowy. W tej sytuacji nie ma znaczenia, że przychód, np. wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę, dotyczy okresu, w którym podatnikowi przysługiwała ulga dla młodych. Podatek po 26. roku życia jest zatem uzależniony od momentu otrzymania przychodu, a nie wyłącznie od okresu, za który wynagrodzenie jest należne.
Termin wypłaty wynagrodzenia według regulaminu pracy wypada 5. dnia roboczego miesiąca. 5 i 6 sierpnia 2023 roku to weekend, więc pracodawca wypłaci wynagrodzenie za lipiec dopiero 7 sierpnia. Z kolei 2 sierpnia Hanna obchodzi 26. urodziny. To oznacza, że jej wynagrodzenie lipcowe wypłacone po 2 sierpnia będzie opodatkowane. Nie jest istotne, że Hannie w lipcu przysługiwała ulga dla młodych. Gdyby pracodawca chciał uniknąć naliczenia zaliczki na podatek dochodowy, Hanna musiałaby otrzymać wynagrodzenie za lipiec najpóźniej 2 sierpnia.
Jeżeli młody podatnik urodził się 29 lutego, to w celach podatkowych należy przyjąć, że 26. urodziny wypadną 28 lutego, a nie 1 marca. Zgodnie z art. 12 § 4 Ordynacji podatkowej terminy określone w latach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim roku, który odpowiada początkowemu dniowi terminu. Jeśli taki dzień nie wypada – jak 29 lutego w naszym przykładzie – należy wziąć pod uwagę poprzedni dzień.
W tym przypadku nie stosuje się art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej. Jeśli 26. urodziny podatnika wypadają w sobotę, niedzielę lub święto, np. 15 sierpnia, płatnik nie może „przesunąć” tych urodzin na najbliższy dzień roboczy. Brak podatku do 26. roku życia kończy się zatem w dniu urodzin, niezależnie od tego, czy jest to dzień roboczy.
Pracodawca wypłaca wynagrodzenie 10. dnia następnego miesiąca. To oznacza, że przelał czerwcowe wynagrodzenia 10 lipca 2023 roku, czyli w poniedziałek. Jeden z najmłodszych pracowników, Miłosz, obchodził 26. urodziny 8 lipca, czyli w sobotę. Płatnik nie może zastosować art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej, więc musi odprowadzić zaliczkę na podatek dochodowy od przychodu, który podatnik uzyskał 2 dni po ukończeniu 26. roku życia. Nie ma znaczenia, że przychód należał się za okres, w którym pracownikowi przysługiwała ulga dla młodych.
Jeśli 26. urodziny zleceniobiorcy wypadną 8 lipca, to wynagrodzenie za lipiec, które zleceniodawca wypłaci w sierpniu, zostanie pomniejszone o składki ZUS naliczone za okres od 8 lipca do 31 lipca.
Osoba poniżej 26. roku życia może uzyskiwać przychody z różnych źródeł, w tym umów o pracę i umów zleceń zawartych z innymi przedsiębiorstwami. O ile każdy płatnik „automatycznie” zastosuje ulgę dla młodych, o tyle w momencie rozliczenia rocznego może się okazać, że limit został przekroczony. W efekcie powstała niedopłata, którą musi uregulować podatnik.
Jak uniknąć takiej sytuacji? Podatnik, który nie ukończył 26 lat, powinien złożyć u dowolnego płatnika lub kilku płatników wniosek o obliczanie zaliczki na podatek dochodowy bez stosowania ulgi dla młodych na formularzu PIT-2 lub w inny sposób przyjęty u danego pracodawcy czy zleceniodawcy. Dzięki temu podatek dla młodych może być rozliczany na bieżąco, co zmniejsza ryzyko dopłaty w zeznaniu rocznym.
O ile ulga dla młodych nie sprawia, że podatnik traci prawo do zryczałtowanych kosztów uzyskania przychodów, czyli związanych z miejscem zamieszkania pracownika, o tyle zwolnienie podatkowe wpływa na wysokość kosztów, które można uwzględnić w rocznym zeznaniu. W tym przypadku, zgodnie z art. 22 ust. 3b ustawy o PIT, koszty uzyskania przychodów stosuje się w wysokości, która nie przekracza części opodatkowanych przychodów z danego źródła. Ten przepis obowiązuje w przypadku zryczałtowanych KUP, zgodnie z art. 22 ust. 2 pkt 1–4 ustawy o PIT, i realnie poniesionych KUP, zgodnie z art. 22 ust. 11 ustawy o PIT.
Natalia mieszka, studiuje i pracuje w Szczecinie. 14 maja 2023 roku ukończyła 26 lat. To oznacza, że nie może już korzystać z ulgi dla młodych. Pracowniczka nie złożyła wniosku o niepobieranie zaliczki na podatek, ponieważ wie, że jej dochody przekroczą kwotę wolną od podatku, czyli 30 000 zł, do końca roku. Pracodawca obliczył zaliczkę od wynagrodzenia za maj, które wypłacił w czerwcu. Natalii przysługują zryczałtowane koszty uzyskania przychodu w wysokości 3000 zł, czyli 250 zł × 12 miesięcy, mimo że jej przychody podlegają opodatkowaniu dopiero od maja. Gdyby „nadwyżkowe” przychody Natalii za 2023 rok były niższe niż 3000 zł, np. wyniosłyby 2500 zł, nie mogłaby uwzględnić pełnych kosztów pracowniczych w zeznaniu rocznym w 2024 roku.
Art. 22 ust. 3b ustawy o PIT nie ma zastosowania w przypadku zryczałtowanych kosztów uzyskania przychodów wyrażonych procentowo, czyli 20% lub 50% według art. 22 ust. 9 ustawy o PIT. Są one naliczane wyłącznie od opodatkowanych przychodów. To wykluczenie jest określone w art. 23 ust. 1 pkt 31 ustawy o PIT.
Zgodnie z art. 22 ust. 9aa ustawy o PIT suma autorskich kosztów uzyskania przychodów, wynoszących 50%, i przychodów ze stosunku pracy oraz pokrewnych nie może przekroczyć 120 000 zł w danym roku podatkowym, czyli aktualnie obowiązującego I progu podatkowego. Przepisy nie określają, w jakiej kolejności podatnik może zastosować obie preferencje, składając roczne zeznanie podatkowe. Z objaśnień Ministerstwa Finansów wynika, że można przyjąć systematykę ustawy o PIT, czyli najpierw zastosować ulgę dla młodych, a potem obliczyć maksymalną wysokość autorskich kosztów uzyskania przychodów.
Bartłomiej uzyskał przychody z dwóch źródeł: 80 000 zł z tytułu umowy o pracę i 90 000 zł z tytułu przeniesienia prawa własności znaku towarowego.
120 000 zł – 80 000 zł = 40 000 zł
50% × 90 000 zł = 45 000 zł
Młody podatnik musi ograniczyć autorskie koszty uzyskania przychodów do 40 000 zł, ponieważ inaczej przekroczyłby limit 120 000 zł.
Preferencja jest stosowana automatycznie, ale tylko do przychodów wskazanych w ustawie o PIT. Nie obejmuje m.in. umów o dzieło, przychodów z działalności gospodarczej ani części świadczeń, takich jak zasiłek chorobowy.
Nie. Limit odnosi się do łącznych przychodów podatnika objętych preferencją w danym roku. Jeżeli osoba pracuje dla kilku podmiotów, może dojść do przekroczenia limitu i konieczności dopłaty podatku w rozliczeniu rocznym.
Tak. Preferencja obowiązuje do dnia 26. urodzin włącznie. Przychód otrzymany następnego dnia podlega już standardowym zasadom opodatkowania.
Status studenta lub ucznia może zwalniać wynagrodzenie z umowy zlecenia ze składek ZUS. Jest to jednak odrębna kwestia od zwolnienia podatkowego i wymaga potwierdzenia aktualnego statusu.
Po wykorzystaniu ustawowego limitu zastosowanie może mieć jeszcze kwota wolna wynosząca 30 000 zł, jeżeli podatnik rozlicza dochody według skali podatkowej. Sposób poboru zaliczek zależy również od złożonych płatnikowi oświadczeń.
Katarzyna Kupczyk
Autor tekstu • Redaktor
Katarzyna Kupczyk to doświadczona copywriterka specjalizująca się w tworzeniu treści dla branży HR. Od ponad 5 lat przygotowuje eksperckie artykuły, poradniki i materiały edukacyjne, współpracując ściśle ze specjalistami ds. kadr i płac. Przez 10 lat rozwijała również content marketing dla sektora bankowego, prawniczego i ubezpieczeniowego, tworząc wysokiej jakości teksty wspierające komunikację marek z kluczowych, regulowanych obszarów.
Jest absolwentką filologii polskiej na Uniwersytecie Wrocławskim. Interesuje się trendami HR, nowoczesnymi praktykami pracodawców oraz kierunkami rozwoju rynku pracy, które chętnie wykorzystuje w swoich materiałach, aby dostarczać odbiorcom aktualnych i merytorycznych treści.
Jak sztuczna inteligencja zmienia europejski HR w 2026 roku? Poznaj wnioski z raportu SD Worx i eksperckie wskazówki dotyczące wdrażania AI w pracy.
Chociaż wynagrodzenie zasadnicze jest najważniejszym składnikiem wynagrodzenia pracownika, bywa mylone z płacą minimalną lub całkowitą pensją za dany miesiąc, która może obejmować inne składniki, np. dodatek za nadgodziny nocne. Czym się różni płaca zasadnicza od innych elementów wynagrodzenia? Jaki ma związek z najniższą krajową?
Unijna dyrektywa o transparentności płac wejdzie w życie w Polsce później, niż zakładano. Sprawdź, co zmienia nowy projekt MRPiPS i jak wpłynie na firmy.