W skrócie
Aby rzetelnie raportować luki płacowe, pracodawcy muszą pogrupować pracowników w tzw. „kategorie pracowników” - czyli zbiory stanowisk, które można uczciwie ze sobą porównywać.
Dyrektywa UE dotycząca przejrzystości wynagrodzeń nie definiuje ich szczegółowo. Organizacje muszą opracować własne podziały - pod warunkiem, że są obiektywne, spójne i możliwe do wyjaśnienia.
Przyjrzyjmy się temu krok po kroku
„Kategoria pracowników” to klucz do właściwego pomiaru i analizy luk płacowych. Dzięki niej porównania wynagrodzeń dotyczą faktycznie porównywalnych ról.
Najczęstsze podstawy podziału to:
- Poziom stanowiska (np. początkujący, specjalista, menedżer)
- Funkcja lub rodzina stanowisk (np. HR, finanse, operacje)
- Rodzaj umowy (np. umowa stała, czasowa, niepełny etat)
Dobre praktyki
- Zacznij od istniejącej architektury stanowisk. Jeśli masz już poziomy, grupy funkcji lub siatki płac, mogą one stanowić solidną bazę.
- Upewnij się, że kategorie są obiektywne i neutralne pod względem płci.
- Stosuj definicje konsekwentnie w całej organizacji.
- Zadbaj, by grupy były łatwe do wyjaśnienia pracownikom, audytorom i regulatorom.
Potencjalne ryzyka
- Zbyt szerokie kategorie mogą ukrywać nierówności.
- Zbyt wąskie mogą prowadzić do małych prób, niestabilnych danych lub braku spełnienia progów raportowania.
Dobrze przemyślane kategorie wzmacniają zgodność z przepisami i pokazują, gdzie organizacja jest już sprawiedliwa, a gdzie potrzebne są zmiany.
Co to oznacza w praktyce
Przyjrzyj się swojej strukturze stanowisk i zdecyduj, jak zdefiniować kategorie, które mają sens dla Twojej organizacji. Zaangażuj HR, dział prawny oraz przedstawicieli pracowników na wczesnym etapie - dzięki temu definicje będą rzetelne i możliwe do obrony.
To również okazja, by zwiększyć spójność wewnętrzną. Dobrze zaprojektowane kategorie ułatwiają wyjaśnianie decyzji płacowych i budują zaufanie.
Dlaczego to ważne
„Kategoria pracowników” może brzmieć technicznie, ale to fundament przejrzystości wynagrodzeń. Jeśli zostanie dobrze zdefiniowana, raportowanie wykracza poza samą zgodność z przepisami - staje się narzędziem budowania wiarygodności i zmiany kulturowej.
